Naarmate de technologie vordert, brengt dit vaak extra voordelen met zich mee, zoals minder tijdverspilling, hogere productiviteit, lagere kosten, betere kwaliteit, kortere projectdoorlooptijden en een betere afwerking. Nu, in de eerste helft van 2023, worden de voorspellingen voor het jaar bekendgemaakt in de lasindustrie, met aandacht voor onder meer opleiding, professionele innovatie en technologie. Er zijn tal van voordelen te behalen, maar vaak worden deze alleen benut door degenen die openstaan voor innovatie. Velen zullen zeggen: "repareer niet wat niet kapot is", maar dit zijn degenen die achterblijven.
Met deze kennis in het achterhoofd volgt hier een overzicht van de trends op het gebied van lastechnologie die in 2022 al een hoge vlucht hebben genomen, evenals een vooruitblik op welke technologieën de beste kansen lijken te hebben om de toekomst te domineren.
Advanced
Professionele lassers weten dat booglassen simpelweg het proces is waarbij elektrische stroom wordt gebruikt om twee metalen met elkaar te verbinden. Door de warmte die daarbij vrijkomt smelt het toevoegmetaal, waardoor de boog ontstaat en een sterke metallurgische verbinding tot stand komt. Bij dit proces worden twee of drie verschillende metalen gebruikt, wat zorgt voor een hoge sterkte. Daarom is deze techniek van cruciaal belang voor de lucht- en ruimtevaart en de automobielindustrie. Bovendien staat geavanceerd booglassen bekend om zijn corrosiebestendigheid, waardoor het uitermate geschikt is voor laswerkzaamheden in de chemische, nucleaire en giftige sector.
Augmented Reality (AR) en Virtual Reality (VR)
Welkom bij de nieuwe generatie van het lassen. Aankomende lassers kunnen nu gebruikmaken van augmented reality voor opleidingsdoeleinden, waardoor de hele ervaring visueel aantrekkelijker en leerzamer wordt. AR-lassen verlaagt bovendien de kosten van verbruiksartikelen, beperkt de risico’s en stelt opleiders in staat om meer nieuwe lassers tegelijk op te leiden. Het is dan ook geen wonder dat deze technologie wordt ingezet om het tekort aan lasvaardigheden op te vullen.
Hoewel vaak ten onrechte wordt aangenomen dat AR en VR hetzelfde zijn, zijn er enkele belangrijke verschillen tussen VR-lassen en AR-lassen. Virtual Reality brengt de gebruiker naar een 100% computergegenereerde wereld en biedt een omgeving waarin men kan doen alsof men aan het lassen is. De ervaring is vergelijkbaar met die van een videogame. Augmented Reality stelt de gebruiker in staat om een echte omgeving binnen te gaan, een echt voorwerp aan te raken en te voelen en dat voorwerp te 'augmenteren' tot een nieuwe vorm, waarbij het uiterlijk op realistische wijze wordt veranderd.
Bij het lassen stelt AR een leerling in staat om een stuk kunststof te nemen en ermee te werken alsof het zich gedraagt als een stuk koolstofstaal, roestvrij staal of aluminium tijdens het lassen. Bovendien biedt lassen met augmented reality de meest realistische ervaring, waardoor leerlingen een echte lasomgeving kunnen zien en voelen met behulp van echte lasapparatuur, zoals een echt lasmasker en echte lasbranders, wat de ervaring en het leerproces ten goede komt.
Robotlassen
Kun je het over toekomstige technologieën hebben zonder het over robotica te hebben? Natuurlijk niet. Wanneer de term ‘robotlassen’ wordt gebruikt, gaat het niet om een brander die wordt gebruikt door een van de onlangs aangekondigde humanoïde robots van Tesla, maar om de noodzaak van technologische vooruitgang in het kader van Industrie 4.0. Industrie 4.0, oftewel de vierde industriële revolutie, draait om het veranderen van de manier waarop de productie wordt geautomatiseerd door het gebruik van slimme technologieën om een veerkrachtigere toeleveringsketen en een circulaire economie te creëren (lees meer).
Door de inzet van machine learning, computervisie, sensoren, robotica, cloud computing en het 5G-netwerk zijn de lat voor de mogelijkheden van geautomatiseerd lassen aanzienlijk hoger gelegd. Advanced , in combinatie met de opkomst van het Internet of Things (IoT), zullen leiden tot interconnectiviteit en slimme technologieën op een schaal die we ons nu nog niet kunnen voorstellen. Voor de lasindustrie betekent dit betere gegevens, flexibele productie, vrijwel perfecte kwaliteit en nauwkeurigere rapportage en documentatie.
Lasscholing op maat
Het bijscholen van lassers is van cruciaal belang voor industriële bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van professionele, ervaren lassers. Het is van het grootste belang om hen op de hoogte te houden van de nieuwste ontwikkelingen en ervoor te zorgen dat zij de technologische vooruitgang begrijpen die relevant is voor hun specifieke taken. Bedrijven hebben niet alleen behoefte aan ervaren lassers, maar ook aan lassers die weten hoe ze de specifieke laswerkzaamheden moeten uitvoeren die voor hun branche en producten vereist zijn.
Dit is van cruciaal belang voor bedrijven, gezien de kosten die lasfouten met zich meebrengen, zowel wat betreft verbruiksartikelen als productiviteit. Nieuwe technologieën zoals augmented reality en 3D-printen pakken dit probleem rechtstreeks aan. Het is nu mogelijk om specifieke lasverbindingen met al hun vereisten na te bootsen in augmented reality, zodat lassers kunnen oefenen op branchespecifieke taken voordat ze aan het echte werk beginnen.
Laserlassen
Laserstralenlassen (LBW) is een lasmethode waarbij gebruik wordt gemaakt van een geconcentreerde warmtebron die een smalle, diepe laslaag oplevert; deze methode heeft een zeer groot lasdieptevermogen. LBW is een innovatieve methode waarbij geen toevoegmateriaal nodig is en die zorgt voor een superieure verbinding tussen de te lassen materialen. Met dit proces kunnen geleidings-, geleidings-penetratie- en sleutelgatlassen worden uitgevoerd. Laseren is bovendien een contactloos proces, waarbij de geconcentreerde energie van de laser ervoor zorgt dat het metaal sneller opwarmt langs een vooraf geprogrammeerd traject.
Laserlassen biedt technische bedrijven meer flexibiliteit bij het werken met dunnere, hooggelegeerde metalen dankzij de nauwkeurigheid en afwerkingskwaliteit, waardoor het perfect geschikt is voor elektronica en zelfs sieraden. Er zijn echter enkele uitdagingen en beperkingen bij laserlassen, bijvoorbeeld bij het lassen van dikke metalen. De hoeveelheid energie die in een laboratoriumomgeving nodig is, wordt geschat op wel 100 kW, waarmee in één keer 50 mm kan worden gelast. Meestal is het opgewekte vermogen echter veel lager. Dit proces vereist ervaren, opgeleide lassers, evenals voortdurend onderzoek, ontwikkeling en training.
Slotgedachten
Er zijn inmiddels tal van indrukwekkende technologische ontwikkelingen op het gebied van lassen beschikbaar die op grote schaal worden toegepast; dit artikel raakt daar slechts aan de oppervlakte. Er zijn niveaus van precisie en microscopische controle die lassers vijftig jaar geleden onmogelijk hadden geacht. Om de vijf jaar maakt de lasindustrie een enorme sprong voorwaarts. Nu digitale technologieën voor disruptieve veranderingen zorgen, zowel in theorie als in de praktijk, en er vooruitgang wordt geboekt op het gebied van opleidingen met AR- en VR-lassen, zal de lasindustrie ongetwijfeld nog verder en sneller vooruitgaan.
Dit betekent dat we ons een toekomst kunnen voorstellen waarin projecten sneller, goedkoper en met minder risico’s kunnen worden voltooid. Technologie kan en zal worden ingezet om het tekort aan vakmensen aan te pakken, waardoor opgeleide lassers sneller aan de slag kunnen. Dit komt niet alleen de industrie en de lassers ten goede, maar de hele wereld.
