Kaynak işlerinde güvenlik, bir öncelikten çok daha fazlasıdır. En kritik bölgelerden biri, radyasyona (ultraviyole veya kızılötesi), kıvılcımlara ve sıçrayan parçacıklara ve kaynakla ilişkili diğer çevresel tehlikelere maruz kalan yüz ve gözlerdir. İşte bu nedenle, ister yeni başlayan ister deneyimli olsun, tüm kaynakçılar geniş seçenek yelpazesinden kendilerine uygun bir kaynak kaskı seçmek için zaman ayırmalıdır: pasif veya otomatik kararan, sabit veya değişken gölgeleme, iki, üç veya dört sensörlü…
Bu güvenlik aracı, konfor sağlamanın yanı sıra verimlilik ve kaynak kalitesi üzerinde de önemli bir etkiye sahip olabilir.
Kaynak kaskınızı seçerken göz önünde bulundurmanız gereken sekiz husus şunlardır:
1. Kalite standartlarını karşılamak.
Seçeceğiniz kask, ANSI (*) Z87.1 – 2003 (ANSI Z87+ olarak da bilinir) veya Avrupa BS EN 175:1997 standartlarına uygun olmalıdır.
2. Pasif lensler ve otomatik kararan lensler.
Otomatik kararan kaynak kaskları, kaynakçı ark oluşturduğunda kararır. Bu tür kaskların en büyük avantajı, elektronik aksam arızalansa bile ANSI standardına göre asgari düzeyde koruma sağlamasıdır. Ayrıca, standartlara uygun tüm otomatik kararan kasklar, zararlı kızılötesi ve UV ışınlarına karşı %100 koruma sağlar ve düşük amperli uygulamalar için #8 tonundan yüksek amperli uygulamalar için #13 tonuna kadar değişebilir.
Pasif kaynak kaskları yukarı pozisyonda takılır ve kaynakçılar ark oluşturmadan hemen önce başlarını hafifçe sallayarak veya boyunlarını hızlıca hareket ettirerek kaskı yerine oturturlar. Bunlar ekonomik bir seçenektir ancak:
• Yeni başlayanlar veya uzman olmayanlar için, kask yerine otururken elektrodu doğru şekilde konumlandırmak zor olabilir. Bu durum, kaynak başlangıcının kötü olmasına yol açabilir; bu da kaynak kusurlarına veya aşırı taşlama ihtiyacına neden olabilir.
• Kaynakçı, kaynak kaskını tekrar tekrar kaldırıp indirmek zorunda kaldığı için, punta kaynağı veya çok sayıda kısa kaynak yapmak zor ve verimsiz olabilir.
• Kaskı yukarı ve aşağı çevirme gibi tekrarlayan hareketler boyun yorgunluğuna neden olabilir ve bazı durumlarda tekrarlayan stres yaralanmalarına yol açabilir.
• Kaskın yerine oturmaması veya zamanlamanın yanlış olması, kask yerine oturmadan önce ark oluşması durumunda istenmeyen ark parlamalarına neden olabilir.
3. Sabit ve değişken tonlu camlar.
Otomatik kararan camı tercih ettiyseniz, kaynak ihtiyaçlarınıza bağlı olarak sabit veya değişken kararma derecesine sahip camlar arasından seçim yapmanız gerekir. Sabit camlar genellikle #10 olarak önceden belirlenmiş bir kararma derecesine kadar koyulaşabilir. Bu camlar, tek bir kaynak yöntemi ve tek bir malzeme ile kaynak yaparken oldukça kullanışlıdır. Daha fazla kaynak yöntemi ve malzeme için değişken kararma derecesine sahip bir cam seçmeniz daha uygun olacaktır.
4. Lens tepki süresi.
Bu, kaynak kıvılcımı çıktığı anda merceğin kararması için geçen süredir. Son derece hızlı olmalıdır. En ufak bir gecikme bile, gözlerde rahatsızlık ve kuruluk hissi veren ve gözlere ciddi zarar verebilen "ark gözü" olarak adlandırılan duruma neden olabilir. Hız, giriş seviyesi lenslerde 1/3.600 saniye ile endüstriyel veya profesyonel lenslerde 1/20.000 saniye arasında değişir. Kesir ne kadar büyükse, lensin tepki süresi o kadar hızlıdır.
5. Ark sensörleri.
Temel ve daha profesyonel otomatik kararan kaynak kaskları arasındaki fark, kararma sürecini başlatmak için kaynak kıvılcımlarını algılayan sensörlerin sayısıdır. Temel kasklarda iki sensör bulunurken, daha gelişmiş modellerde üç veya dört sensör bulunur.
6. Ağırlık ve rahatlık.
Kaynakçılar kasklarını saatlerce taktıkları için, boyun yorgunluğunu ve diğer yaralanmaları azaltmak amacıyla bu iki faktör göz önünde bulundurulmalıdır. Bu konuda bazı öneriler şunlardır: 450 gram ağırlığında bir kask seçin, deneyin ve ayarlayın; rahat olup olmadığını kontrol edin; ayrıca baş bandı ve başlığın da rahat ve kaliteli olduğundan ve size tam olarak uyduğundan emin olun.
7. Görüntüleme alanı.
Her kaynak kaskının kendine özgü bir görüş alanı vardır; hangisinin size en uygun olduğunu görmek için farklı seçenekleri denemelisiniz. Bu, daha geniş bir görüş alanını mı, yoksa belirli bir alana odaklanmanıza olanak tanıyan daha dar bir alanı mı tercih ettiğinize bağlıdır. Kaskın kalitesi, kaynak dikişini ve çevresini algılama şeklinizi doğrudan etkiler ve dolayısıyla işinizin kalitesini de belirler.
8. Saygın bir marka seçin
Bu ipucu pek çok farklı sektör ve ürün için geçerli olsa da, kaynak sektöründe önemi daha da büyüktür; çok yüksek sıcaklıklarda veya zor pozisyonlarda çalışırken, ekipmanınızın düzgün çalıştığından emin olmalısınız. Kaynak sektöründeki büyük markalar, kaynakçılarla doğrudan çalışarak, yüksek kaliteli ekipmanlar sunarak ve onların geri bildirimlerini dinleyerek yılların deneyimine sahiptir.
Deneyimli meslektaşlarınızı ve onların tavsiyelerini dinleyin; farklı markalarla ilgili deneyimleri, bir markayı diğerlerine tercih ederken gerçekten çok değerli olabilir. Bazen mesele sadece fiyat ve kalite değil, müşterilere sundukları destek ya da temin edebilecekleri yedek parçalarla da ilgilidir.
Profesyonel bir kaynakçı olacaksanız ya da halihazırda öyleyseniz, kaynak ihtiyaçlarınıza ve çalışma ortamınıza en uygun kaynak başlığını seçmek için zaman ayırmalısınız.
(*) Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü
