Trong hướng dẫn này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về nơi và cách bắt đầu sự nghiệp hàn, các yêu cầu tối thiểu cần thiết để tham gia vào các công việc hàn, các loại nghề hàn hiện có, các cơ hội học tập hiện nay và những thông tin liên quan khác có thể giúp bạn bước chân vào ngành này.
Ngành hàn hiện diện trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, có thể thấy rõ qua các công trình kiến trúc, ô tô, máy móc, cầu cống và nhiều lĩnh vực khác. Từ xưa đến nay, ngành này luôn gắn liền với kỹ thuật, an toàn, chất lượng và cả những rủi ro. Những phẩm chất quan trọng nhất để trở thành một thợ hàn là sự tận tâm, tinh thần trách nhiệm và sự tỉ mỉ, nhằm nắm vững những khía cạnh phức tạp của nghề nghiệp này.
Hiện nay, ngành hàn đang bước vào một giai đoạn then chốt. Các thợ hàn hiện tại đang nghỉ hưu; độ tuổi trung bình của những thợ hàn lành nghề và giàu kinh nghiệm là trên 50 tuổi . Cơ hội gia nhập ngành này rất dồi dào, trong khi ngành đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt thợ hàn và các chương trình đào tạo kỹ năng lại rất phong phú. Liệu các xu hướng công nghệ mới và giáo dục có thể giải quyết vấn đề này không?
Để trở thành một thợ hàn cần những điều kiện gì?
Dù bạn còn trẻ và mới bước chân vào thị trường lao động, hay đã có kinh nghiệm và đang tìm kiếm sự thay đổi, dù là nam hay nữ, thậm chí nếu bạn là một thiên tài toán học, điều đó cũng không quan trọng; nếu bạn muốn trở thành thợ hàn, điều đó hoàn toàn khả thi và có thể mang lại thu nhập rất cao. Hãy quên đi những gì bạn có thể đã nghe từ người khác rằng bạn cần kỹ năng hay tư duy XYZ, hàn là một nghề có thể học được, không phải là thứ bạn sinh ra đã giỏi. Để trở thành thợ hàn, bạn cần có khả năng học hỏi và cống hiến hết mình cho quá trình này.
Việc học hỏi là yếu tố then chốt trong nghề này, và có rất nhiều cách khác nhau để bắt đầu theo đuổi nghề hàn. Ở hầu hết các quốc gia, các khóa đào tạo hàn được tổ chức bởi các trường nghề hoặc các trung tâm đào tạo tương tự, nơi có các chương trình đào tạo chuyên biệt dành cho người mới bắt đầu. Ở một số quốc gia, khóa đào tạo này có thể do Hiệp hội Hàn Quốc gia/Địa phương trực tiếp tổ chức, đồng thời hiệp hội này cũng chịu trách nhiệm về việc cấp chứng chỉ hàn.
Nếu bạn mới bắt đầu làm việc trong lĩnh vực hàn, chương trình học nghề có thể là một cách tốt để bước chân vào ngành này. Các công đoàn địa phương có thể mở ra một số vị trí học nghề, giúp bạn tích lũy kinh nghiệm cơ bản để làm việc trong ngành.
Để trở thành một thợ hàn chuyên nghiệp cần những gì?
Khát vọng và khả năng học hỏi là điều cần thiết, nhưng quan trọng hơn cả là sự sẵn lòng hoặc tinh thần chủ động theo đuổi việc học. Hàn không phải là một kỹ năng đơn giản có thể học và thành thạo nhanh chóng. Hầu hết các thợ hàn đều dành hàng thập kỷ để hoàn thiện kỹ năng, đào tạo và tái đào tạo, thử nghiệm các công nghệ, kỹ thuật hàn và quy trình hàn (WPS) khác nhau, đồng thời đảm bảo rằng họ đạt được tất cả các chứng chỉ hàn cần thiết. Đối với các thợ hàn chuyên nghiệp, điều quan trọng là phải luôn cập nhật các xu hướng mới nhất và liên tục tái đào tạo các kỹ năng và khả năng của mình. Vậy, ngoài sự cống hiến cho việc học tập, bạn còn cần gì nữa?
- Kinh nghiệm thực tiễn – Dù có nắm vững lý thuyết đến đâu, bạn cũng sẽ không thu được kết quả gì nếu không áp dụng kiến thức vào thực tế. Những thợ hàn được chứng nhận là những người đã tích lũy được nhiều giờ thực hành nhất bên chiếc đèn hàn. Hàn là một kỹ năng chỉ có thể thành thạo thông qua thực hành. Bạn có thể tích lũy kinh nghiệm trong quá trình học tập, dù là tại trường cao đẳng cộng đồng, trường kỹ thuật hay trường nghề.
- Một chuyên ngành – Nói chung, hàn là một nghề có mức lương cao và nhu cầu về thợ hàn chuyên nghiệp luôn rất lớn. Cũng giống như nhiều ngành nghề khác, nếu bạn muốn tìm được những công việc có mức lương cao nhất, thì việc trở thành một chuyên gia thực sự mang lại nhiều lợi ích. Khi lựa chọn chuyên ngành, hãy tập trung vào sở thích của bản thân và nhu cầu của ngành hàn tại quốc gia của bạn.
- Chứng nhận – Các yêu cầu về chứng nhận khác nhau tùy thuộc vào quốc gia cụ thể. Một số quốc gia châu Âu có các yêu cầu riêng, do các hiệp hội hàn của họ chủ trì. Ví dụ, tại Đức, Hiệp hội Hàn Đức (DVS) là cơ quan chủ trì việc cấp chứng nhận cho thợ hàn trong nước. Ngoài ra, còn có một số hình thức chứng nhận hàn quốc tế, như Chứng nhận Thợ hàn Quốc tế do Viện Hàn Quốc tế (IIW) cấp.
- Sự quan tâm đến công nghệ – Ngành hàn phát triển với tốc độ rất nhanh; các công nghệ và xu hướng mới đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự cập nhật cho ngành, và các thợ hàn cần phải luôn nắm bắt kịp thời những xu hướng này. Sự bùng nổ của Cách mạng Công nghiệp 4.0 đã mở đường cho các công nghệ mới thâm nhập vào ngành hàn, một ví dụ điển hình là hàn bằng robot. Ngày nay, một số thợ hàn chuyên nghiệp không chỉ cần thành thạo kỹ thuật hàn thủ công, mà còn phải có khả năng lập trình robot để thực hiện các mối hàn hoàn hảo.
- Học tập liên tục – Đào tạo lại và nâng cao kỹ năng là yếu tố then chốt đối với các thợ hàn chuyên nghiệp; họ cần nắm vững các yêu cầu và xu hướng mới để tránh bị “lạc hậu”. Những thợ hàn xuất sắc là những người không ngừng rèn luyện ngay cả khi đã là chuyên gia, luôn tìm kiếm bước tiến tiếp theo trong sự nghiệp và không ngừng phát triển kỹ năng cũng như kiến thức về hàn.
Các loại hàn khác nhau
Công việc hàn có thể được thực hiện theo nhiều quy trình khác nhau. Số lượng quy trình có thể thay đổi tùy thuộc vào cách chúng ta phân loại hoặc lựa chọn chúng, nhưng hiện tại, đây là “bốn quy trình hàn hàng đầu” được sử dụng trên toàn thế giới:
Hàn MIG – MIG là viết tắt của Metal Inert Gas (hàn khí trơ kim loại), đây là phương pháp hàn phổ biến nhất và là phương pháp đầu tiên mà người ta nghĩ đến. Đây là kỹ thuật dễ học nhất và linh hoạt nhất đối với bất kỳ thợ hàn có chứng chỉ nào, rất phù hợp để gia công thép hoặc nhôm. Phương pháp này đôi khi còn được gọi là hàn hồ quang khí kim loại (GMAW).
- Hàn TIG – TIG là viết tắt của Tungsten Inert Gas (hàn khí trơ vonfram) và đôi khi còn được gọi là GTAW (Gas Tungsten Arc Welding – hàn hồ quang vonfram bằng khí). Đây là hai thuật ngữ chỉ cùng một phương pháp, và cả hai đều sử dụng khí vonfram để tạo ra mối hàn chất lượng cao tại những vị trí mà việc mài hoặc điều chỉnh mối nối có thể gặp khó khăn. Đây được coi là một quy trình hàn đòi hỏi kỹ năng và chuyên môn thực sự
- Hàn FCAW – FCAW là viết tắt của Flux Cored Arc Welding (hàn hồ quang lõi thuốc). Phương pháp hàn FCAW sử dụng một điện cực tiêu hao dạng que liên tục chứa thuốc hàn, và thường được ứng dụng trong lĩnh vực xây dựng và công nghiệp, mặc dù đây là một quy trình linh hoạt có thể áp dụng cho nhiều dự án khác nhau. Cần lưu ý rằng quy trình này tạo ra khói, do đó nên thực hiện ngoài trời
- Hàn SMAW – SMAW là viết tắt của Shielded Metal Arc Welding (hàn hồ quang kim loại có lớp bảo vệ). Trong quy trình này, hồ quang được hình thành giữa que hàn và vật liệu cần hàn. Phương pháp này thường được ưa chuộng tại các trường dạy nghề do chi phí thấp (không cần sử dụng khí). Nó thường được sử dụng cho các công việc sửa chữa và là lựa chọn phù hợp cho việc hàn ngoài trời.
Như bạn có thể đã nhận thấy ở trên, nhiều quy trình hàn khác nhau có những tên gọi khác nhau, vì vậy bạn nên tìm hiểu xem những quy trình nào là giống nhau. Bốn quy trình này được biết đến rộng rãi trên toàn thế giới, nhưng các thợ hàn chuyên nghiệp cần phải nắm rõ các quy trình cụ thể khác được sử dụng trong ngành công nghiệp của họ; hãy nhớ tầm quan trọng của việc học tập liên tục!
Những kỹ năng hàn nào là tốt?
Đối với những ai đăng ký vào các chương trình đào tạo hàn, đây là một số kỹ năng lý tưởng mà một người làm việc trong ngành hàn nên có:
KIẾN THỨC VỀ HÀN – Một thợ hàn có chuyên môn sẽ có giải pháp cho nhiều loại vật liệu khác nhau, hiểu biết sâu rộng về cách thức hoạt động của các thiết bị và công nghệ khác nhau, cùng với kinh nghiệm phong phú trong các dự án từ đóng tàu đến bảo trì chung. Đối với người mới bắt đầu, điều này có nghĩa là việc trau dồi kiến thức kỹ thuật toàn diện và tinh thần sẵn sàng thích ứng là những phẩm chất rất được đánh giá cao. Do đó, bạn nên tham gia các chương trình đào tạo hoặc trường nghề cung cấp kiến thức chuyên môn đa năng. Xem phần trước về các loại hàn khác nhau và tích lũy kinh nghiệm trong từng loại (và thậm chí hơn thế nữa)
SỨC MẠNH VÀ KHẢ NĂNG KHỎE KHẮN – Một mối hàn kém chất lượng có thể gây thương tích cho người khác hoặc thậm chí dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn, vì vậy điều quan trọng là bạn phải đủ sức mạnh để vận hành thiết bị hàn, đủ khéo léo để sử dụng chúng thành thạo, và đủ chính xác để hoàn thành công việc một cách hoàn hảo ngay từ lần đầu tiên. Một khía cạnh khác của vấn đề này là thể lực của bạn, bởi công việc này đòi hỏi cả về thể chất lẫn tinh thần.
CHÚ TRỌNG ĐẾN TỪNG CHI TIẾT – Chất lượng là yếu tố then chốt trong nghề hàn. Tất cả các đường hàn và bài thực hành của bạn sẽ phải trải qua các bài kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt để đảm bảo chúng được thực hiện hoàn hảo và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn. Các thợ hàn chuyên nghiệp luôn chú ý đến từng chi tiết nhỏ nhất, từ việc điều chỉnh thiết bị cho đến việc đảm bảo môi trường xung quanh cũng an toàn.
LÀM VIỆC ĐỘC LẬP – Có khả năng làm việc độc lập cũng như làm việc theo nhóm. Phần lớn công việc của bạn với tư cách là một thợ hàn có chứng chỉ sẽ được thực hiện một mình, nhưng trong một số công việc hàn, bạn cần phải có khả năng hợp tác và giao tiếp hiệu quả với các đồng nghiệp khác.
AMBITION – Vì sự tự mãn không có chỗ đứng trong ngành này (đặc biệt là do các quy trình an toàn nghiêm ngặt), các thợ hàn thực tập nên hướng tới việc tham gia các dự án hạ tầng quy mô lớn, áp dụng kỹ năng của mình vào ngành công nghiệp ô tô, học cách làm việc với thép kết cấu và khí axetylen, nắm vững các yếu tố cốt lõi của gia công kim loại, và trở nên thành thạo trong việc đọc bản vẽ kỹ thuật. Tóm lại – học hỏi, thăng tiến, học hỏi, thăng tiến, và chinh phục ngành này
KỸ NĂNG TOÁN HỌC CƠ BẢN – Số được sử dụng để xác định kích thước, tính toán vật liệu và căn chỉnh, cũng như đôi khi trong phần mềm CAD và bản vẽ kỹ thuật của từng dự án. Kiến thức cơ bản là điều rất cần thiết để thành công trong ngành hàn.
Con đường sự nghiệp trong lĩnh vực hàn sẽ như thế nào?
- Tìm kiếm thông tin về các cơ sở đào tạo hàn chính tại quốc gia của bạn.
Các hiệp hội hàn là những đơn vị chủ chốt phụ trách công tác cấp chứng chỉ hàn trong nước. Họ duy trì mối liên hệ chặt chẽ với các trường nghề và các doanh nghiệp công nghiệp, do đó nắm rõ mọi thông tin về đào tạo, việc làm, các yêu cầu cấp chứng chỉ…
Tại Mỹ, cách tốt nhất để bắt đầu là liên hệ với Hiệp hội Hàn Mỹ (American Welding Society) hoặc tìm những người điều hành công đoàn thợ hàn tại địa phương. Nếu bạn không tìm thấy công đoàn thợ hàn, hãy thử liên hệ với công đoàn thợ ống nước hoặc thợ lắp đặt, vì các tổ chức này thường có mối liên hệ với nhau – đối với những người ở ngoài Mỹ, hãy tìm kiếm công đoàn hoặc hiệp hội thợ hàn tại quốc gia của bạn. Rất có thể, họ sẽ khuyên bạn nên lấy một loại chứng chỉ hàn nào đó (AWS cung cấp các chương trình chứng chỉ hàn tốt nhất tại Mỹ) và tham gia đào tạo trước khi bạn thử sử dụng bất kỳ thiết bị nào.
Tại châu Âu, điểm khởi đầu tốt nhất là Liên đoàn Hàn châu Âu (EWF) hoặc Viện Hàn Quốc tế (IIW). Đối với người Úc, chứng chỉ Kỹ sư Hàn Quốc tế (IWE) do IIW cấp hiện vẫn chưa phải là yêu cầu bắt buộc, nhưng phần lớn các tổ chức đang bắt đầu yêu cầu chứng chỉ này.
- Tìm hiểu về các loại khóa đào tạo hàn, địa điểm và chi phí của các khóa học gần bạn
Với thông tin từ hiệp hội hàn quốc gia/địa phương, bạn sẽ có thể tìm hiểu các lựa chọn khả thi về khóa đào tạo hàn gần nơi bạn ở. Bạn có thể sẽ có thể lựa chọn giữa các phương án khác nhau như:
- Các chương trình thực tập (cả có lương và không lương)
- Nhiều chương trình đào tạo hoặc khóa học tại các trường dạy hàn
- Các trường cao đẳng cộng đồng cung cấp các khóa học hàn có chứng chỉ với học phí hợp lý
- Các trường dạy hàn tư thục danh tiếng với các khóa học đắt đỏ
- Các trường cao đẳng và đại học đào tạo chương trình cử nhân 4 năm chuyên ngành Kỹ thuật hàn
- Hãy lựa chọn khóa đào tạo phù hợp với bạn
Bất kỳ lựa chọn nào trong số này cũng có thể phù hợp với bạn; sự nghiệp hàn của bạn có thể bắt đầu từ bất kỳ điểm xuất phát nào và đi theo những con đường khác nhau!
Lời khuyên duy nhất của chúng tôi là hãy đảm bảo rằng khóa đào tạo mà bạn đang tham gia phải luôn được cập nhật, an toàn và tuân thủ các tiêu chuẩn chứng nhận chính thức. Các xu hướng và công nghệ mới như Thực tế tăng cường (AR) và Thực tế ảo (VR) hay Gamification đã và đang góp phần nâng cao hiệu quả của các khóa đào tạo hàn trên toàn thế giới, và những yếu tố này luôn cần được xem xét kỹ lưỡng khi đưa ra quyết định.
Mặc dù chúng tôi không thể khẳng định điều gì là tốt nhất cho bạn, nhưng chúng tôi có thể khẳng định rằng các chương trình học nghề là điểm khởi đầu hiệu quả cho nhiều thợ hàn nhờ chi phí thấp. Thông thường, các chương trình này hoàn toàn miễn phí, hoặc thậm chí bạn còn có thể nhận được tiền lương cho công việc của mình. Chúng là lựa chọn lý tưởng cho những ai vừa tốt nghiệp trung học, không có ý định theo học chương trình cử nhân, và vẫn đang sống cùng gia đình cũng như nhận được sự hỗ trợ tài chính từ gia đình trong thời gian lên đến 5 năm.
- Đừng quên tiếp tục tập luyện
Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, hãy nhớ tiếp tục rèn luyện và học hỏi, bởi ngành hàn phát triển rất nhanh và các xu hướng cũng như kỹ thuật mới luôn được cập nhật liên tục. Hãy tìm ra hướng đi phù hợp nhất với năng lực của bản thân (đồng thời theo dõi nhu cầu của thị trường) và không ngừng trau dồi kỹ năng cũng như chuyên sâu vào các quy trình, mối hàn, tư thế hàn, vật liệu…
Lý thuyết là điều cần thiết trong công việc hàn, nhưng kỹ thuật của bạn chỉ có thể tiến bộ nếu bạn không ngừng luyện tập và thực hành qua các công việc hàn khác nhau.
- Nhận chứng chỉ chính thức
Các chứng chỉ chính thức này sẽ giúp bạn có lợi thế hơn khi tìm kiếm việc làm trong lĩnh vực hàn, và thậm chí còn có thể hỗ trợ bạn trong việc lựa chọn chuyên ngành hàn phù hợp.
- Tìm công việc lý tưởng
Ngành hàn mang đến vô số lựa chọn nghề nghiệp đa dạng. Bạn có thể muốn trở thành một trong những thợ hàn bậc thầy được chứng nhận và tham gia vào các dự án quốc tế đầy tham vọng, các công việc dưới nước, cũng như những trải nghiệm mạo hiểm khác trong ngành. Có thể bạn đam mê ô tô và muốn tập trung vào ngành công nghiệp ô tô, hoặc có thể ngành đường sắt mới là lựa chọn của bạn.
Bạn thậm chí còn có thể trở thành thanh tra hàn hoặc quản lý công trường, góp phần đào tạo thế hệ thợ hàn trẻ đầy tiềm năng!
Soldamatic đang thay đổi cách thức đào tạo hàn như thế nào?
Giáo dục hàn truyền thống chưa có nhiều thay đổi trong 220 năm kể từ khi mỏ hàn được phát minh, nhưng các công nghệ mới như Thực tế tăng cường (Augmented Reality) đã và đang thay đổi phương thức đào tạo truyền thống. Augmented Training của Soldamatic Augmented Training học viên . Các cơ sở giáo dục đầu tư vào công nghệ của Soldamatic có thể cấp chứng chỉ cho số lượng học viên nhiều hơn 34% (trung bình) và giảm 68% chi phí phòng thí nghiệm và thiết bị.
Soldamatic giúp các cơ sở và chương trình giáo dục nâng tầm chất lượng đào tạo nhờ phần mềm linh hoạt, từ đó mang lại kết quả tốt hơn thông qua công nghệ Thực tế tăng cường (AR). Trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp đang tích cực áp dụng các phương pháp học tập thông qua trò chơi, thực tế ảo và thực tế tăng cường, các nền tảng học trực tuyến cùng các giải pháp học tập số để thúc đẩy sự đổi mới, Soldamatic hoàn toàn sẵn sàng hỗ trợ thế hệ thợ hàn tiếp theo.
Thợ hàn kiếm được bao nhiêu tiền?
Như chúng ta đã thảo luận, nghề hàn mang lại nhiều hướng phát triển nghề nghiệp khác nhau và mỗi hướng đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Mức lương sẽ thay đổi tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của công việc và các chứng chỉ cần thiết, quốc gia nơi bạn làm việc, cũng như các ngành công nghiệp khác nhau…
Việc xác định một khoảng lương là điều gần như không thể, nhưng trong danh sách dưới đây, bạn có thể tìm thấy một số thông tin về mức lương của thợ hàn trên toàn thế giới.
- Đức: 30.000–40.000 € mỗi năm hoặc 14–21 € mỗi giờ
- Úc: 60.000–95.000 AUD mỗi năm hoặc 30–45 AUD mỗi giờ
- Hoa Kỳ: 33 .000 –55.000 USD mỗi năm hoặc 17–100 USD mỗi giờ
- Hàn Quốc: 21–35 triệu WON mỗi năm hoặc 12.000–16.000 WON mỗi giờ
- Nhật Bản: 1 ,2–4 triệu yên mỗi năm hoặc 1.000–3.000 yên mỗi giờ
- Thụy Điển: 84 .000 –150.000 SEK mỗi năm hoặc 40–70 SEK mỗi giờ
- Cộng hòa Séc: 200 .000 – 300.000 CZK mỗi năm, hoặc 100–150 CZK mỗi giờ
Bạn có thể tìm hiểu thêm về các công việc hàn có mức lương cao nhất trong bài viết của chúng tôi tại đây
Kết luận
Ngành hàn mang đến nhiều lựa chọn cho những ai đang tìm kiếm sự nghiệp; có rất nhiều con đường để bạn theo đuổi trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, nếu bạn thực sự đam mê nghề hàn, cơ hội tìm được công việc phù hợp hiện nay là rất cao. Tình trạng thiếu hụt thợ hàn là một vấn đề toàn cầu đang ngày càng trầm trọng trên khắp thế giới, trong khi các thợ hàn lành nghề đang dần nghỉ hưu, do đó cần có một sự chuyển giao thế hệ.
Mặc dù đào tạo hàn truyền thống chưa được coi là một nghề “hấp dẫn”, nhưng các công nghệ và xu hướng mới đang từng bước đưa lĩnh vực này tiến gần hơn đến Cách mạng Công nghiệp 4.0. Các công nghệ như Thực tế tăng cường (Augmented Reality) đã và đang hỗ trợ thế hệ thợ hàn tiếp theo tại các tập đoàn công nghiệp lớn như Siemens hay Volkswagen.
Đừng chần chừ nữa, hãy bắt đầu xây dựng sự nghiệp hàn của riêng bạn ngay hôm nay!
