Bu kılavuzda, kaynakçılık kariyerinize nereden ve nasıl başlayacağınızı, kaynak işlerine girmek için gerekli asgari şartları, mevcut farklı kaynak mesleklerini, mevcut eğitim fırsatlarını ve bu mesleğe adım atmanıza yardımcı olabilecek diğer ilgili bilgileri ele alacağız.
Kaynak endüstrisi günlük hayatımızın bir parçasıdır; binalarda, arabalarda, makinelerde, köprülerde ve daha pek çok yerde karşımıza çıkar. Geleneksel olarak mühendislik, güvenlik, kalite ve hatta risklerle ilişkilendirilmiştir. Kaynakçı olmak için en önemli nitelikler, mesleğin inceliklerini tam olarak kavrayabilmek amacıyla gösterilen özveri, iş ahlakı ve detaylara gösterilen özenidir.
Şu anda kaynak sektörü kritik bir döneme giriyor. Mevcut kaynakçılar emekli oluyor; yetenekli ve deneyimli kaynakçıların ortalama yaşı 50'nin üzerinde . Sektör kaynakçı sıkıntısı yaşarken, bu alana girme imkânları bol ve mesleki eğitim imkânları da oldukça geniş. Yeni teknoloji trendleri ve eğitim bu sorunu çözebilir mi?
Kaynakçı olmak için neler gerekir?
İster genç ve iş piyasasına yeni girmiş olun, ister deneyimli ve bir değişiklik arıyor olun, ister erkek ister kadın olun, hatta matematik dehası olsanız bile fark etmez; kaynakçı olmak istiyorsanız, bu mümkün ve oldukça kazançlı bir meslek olabilir. Başkalarından XYZ becerisine veya zihniyetine ihtiyacınız olduğunu duymuş olabilirsiniz, ancak kaynakçılık öğrenilen bir şeydir, doğuştan yetenekli olduğunuz bir şey değildir. Kaynakçı olmak için öğrenebilmeniz ve kendinizi bu sürece adayabilmeniz gerekir.
Bu meslekte öğrenme hayati önem taşır ve bu alana adım atmanın pek çok farklı yolu vardır. Çoğu ülkede kaynak eğitimi, yeni başlayanlar için özel eğitim programları sunan meslek okulları veya benzer eğitim merkezleri tarafından verilmektedir. Bazı ülkelerde ise bu eğitim, kaynak sertifikasyonlarından da sorumlu olan Ulusal/Yerel Kaynak Derneği tarafından doğrudan verilebilmektedir.
Kaynak işlerine yeni başlıyorsanız, çıraklık programları bu alana girmek için iyi bir yol olabilir. Yerel sendikalar, sektörde çalışmak için gerekli temel deneyimi kazanmanıza yardımcı olacak bazı çıraklık pozisyonları açabilir.
Profesyonel bir kaynakçı olmak için neler gerekir?
Öğrenme arzusu ve yeteneği elbette önemlidir, ancak asıl önemli olan öğrenmeye yönelik istek ve kararlılıktır. Kaynakçılık, hızlıca öğrenilip ustalaşılabilecek basit bir iş değildir. Çoğu kaynakçı, becerilerini mükemmelleştirmek, eğitim ve yeniden eğitim almak, farklı kaynak teknolojilerini, tekniklerini ve kaynak prosedür spesifikasyonlarını (WPS) denemek ve gerekli tüm kaynak sertifikalarını aldığından emin olmak için onlarca yıl harcar. Profesyonel kaynakçılar için, en son trendleri takip etmek ve becerilerini ve yeteneklerini sürekli olarak yeniden eğitmek çok önemlidir. Öyleyse, öğrenmeye adanmış olmanın yanı sıra, başka neye ihtiyacınız olabilir ki?
- Pratik, Uygulamalı Deneyim – Bilginizi uygulamaya dökmezseniz, dünyadaki tüm teoriler bir işe yaramaz. Sertifikalı kaynak ustaları, kaynak torçunun başında en fazla saat geçirmiş kişilerdir. Kaynak, ancak pratik yaparak ustalaşılabilecek bir alandır. İster halk yüksekokulu, ister teknik okul ya da meslek lisesi olsun, deneyim eğitiminizin bir parçası olarak edinilebilir.
- Bir uzmanlık alanı – Kaynakçılık genel olarak yüksek gelirli bir meslektir ve profesyonel kaynakçılara her zaman ihtiyaç vardır. Diğer birçok sektörde olduğu gibi, en yüksek maaşlı işleri bulmak istiyorsanız, uzmanlaşmak gerçekten kârlıdır. Uzmanlık alanınızı seçerken, ilgi alanlarınıza ve ülkenizdeki kaynak sektörünün ihtiyaçlarına odaklanın.
- Sertifikasyon – Sertifikasyon gereklilikleri, söz konusu ülkeye göre değişiklik gösterir. Bazı Avrupa ülkeleri, kendi kaynak derneklerinin öncülüğünde kendine özgü gerekliliklere sahiptir. Örneğin Almanya’da, ülkedeki kaynakçıların sertifikasyon süreci Alman Kaynak Derneği (DVS) tarafından yürütülmektedir. Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW) tarafından verilen Uluslararası Kaynakçı Sertifikası gibi bazı uluslararası kaynak sertifikası örnekleri de bulunmaktadır.
- Teknolojiye ilgi – Kaynak sektörü çok hızlı bir şekilde gelişmektedir; yeni teknolojiler ve trendler, mesleğin güncel kalması için hayati öneme sahiptir ve kaynakçıların da bu gelişmeleri yakından takip etmesi gerekmektedir. Endüstri 4.0’ın yükselişi, kaynak sektörüne yeni teknolojilerin girmesine yol açmıştır; bunun en iyi örneği ise robotik kaynaklardır. Günümüzde bazı profesyonel kaynakçılardan sadece manuel kaynakta uzmanlaşmaları değil, aynı zamanda mükemmel bir kaynak işlemi gerçekleştirmek üzere bir robotu programlayabilmeleri de beklenmektedir.
- Sürekli öğrenme – Yeniden eğitim ve becerilerin geliştirilmesi, profesyonel kaynakçılar için hayati önem taşır; “modası geçmiş” hale gelmemek için yeni gereklilikleri ve trendleri benimsemeleri gerekir. Gerçekten iyi kaynakçılar, profesyonel olduktan sonra da eğitimlerine devam eden, kariyerlerinde bir sonraki adımı arayan ve kaynak becerilerini ve bilgilerini sürekli geliştirmeye çalışan kişilerdir.
Kaynak türleri
Kaynak işlemi birçok farklı yöntemle gerçekleştirilebilir. Yöntemlerin sayısı, bunları nasıl sınıflandırdığımıza veya filtrelediğimize bağlı olarak değişebilir; ancak şimdilik, bunlar dünya çapında kullanılan “en yaygın dört” kaynak yöntemidir:
MIG kaynağı – MIG, Metal Inert Gas (Metal İnert Gaz) kaynağının kısaltmasıdır ve en yaygın kaynak türü olup, akla ilk gelen yöntemdir. Sertifikalı kaynakçılar için öğrenmesi en kolay ve en çok yönlü olan bu yöntem, çelik veya alüminyumla çalışmak için idealdir. Bu yöntem bazen Gaz Metal Ark Kaynağı (GMAW) olarak da adlandırılır.
- TIG kaynağı – TIG, Tungsten Inert Gas (Tungsten İnert Gaz) kaynağının kısaltmasıdır ve bazı kaynakçılar tarafından GTAW (Gas Tungsten Arc Welding) olarak da adlandırılır. Bu iki terim aynı anlama gelir ve her ikisi de, birleşim yerinin zımparalanması veya ayarlanmasının zor olabileceği durumlarda yüksek kaliteli bir birleşme sağlamak için tungsten gazı kullanır. Bu, gerçek beceri ve uzmanlık gerektiren bir kaynak işlemi olarak kabul edilir
- FCAW kaynağı – FCAW, Flux Cored Arc Welding (Akı Özlü Ark Kaynağı) anlamına gelir. FCAW kaynağında, akı ile doldurulmuş kesintisiz bir sarf elektrot kullanılır; bu yöntem, birçok farklı projede uygulanabilen esnek bir işlem olmasına rağmen, genellikle inşaat ve sanayi sektörlerinde kullanılır. Bu işlemin duman oluşturduğunu unutmayın; bu nedenle açık havada uygulanması daha uygun olacaktır
- SMAW kaynağı – SMAW, Koruyucu Gazlı Metal Ark Kaynağı (Shielded Metal Arc Welding) anlamına gelir; bu işlemde ark, kaynak çubuğu ile kaynak yapılacak malzemeler arasında oluşur. Bu yöntem, düşük maliyeti nedeniyle (gaz gerektirmediği için) meslek okullarında yaygın olarak tercih edilmektedir. Genellikle onarım işlerinde kullanılır ve açık havada kaynak yapmak için iyi bir seçenektir.
Yukarıda da fark etmiş olabileceğiniz gibi, birçok farklı kaynak işlemi farklı isimlerle anılır; bu nedenle, hangi işlemlerin aslında aynı olduğunu öğrenmek faydalı olacaktır. Bu dört işlem dünya çapında yaygın olarak bilinir, ancak profesyonel kaynakçılar kendi sektörlerinde kullanılan diğer özel işlemleri de bilmelidir; Sürekli Öğrenmenin önemini unutmayın!
İyi kaynak becerileri nelerdir?
Kaynak programlarına başvuranlar için, kaynak sektöründe çalışan bir kişinin sahip olması gereken bazı ideal beceriler şunlardır:
KAYNAK BİLGİSİ – Bilgili bir kaynakçı, birçok farklı malzeme türü için çözüm üretebilir, çeşitli ekipman ve teknolojilerin işleyişi konusunda geniş bir bilgi birikimine sahiptir ve gemi inşasından genel bakım işlerine kadar uzanan projelerde kapsamlı bir deneyime sahiptir. Yeni başlayanlar için bu, geniş bir teknik bilgi birikimi edinmenin ve uyum sağlama isteğinin çok aranan nitelikler olduğu anlamına gelir. Bu nedenle, çok yönlü uzmanlık sunan eğitim programlarına veya teknik okullara katılmak tavsiye edilir. Farklı kaynak türleri hakkındaki önceki bölüme bakın ve her birinde (ve hatta daha fazlasında) deneyim kazanın.
GÜÇ VE EL BECERİSİ – Kötü yapılmış bir kaynak, insanlara zarar verebilir ya da daha kötüsü olabilir; bu nedenle, kaynak ekipmanını kullanacak kadar güçlü, bunları doğru şekilde kullanacak kadar el becerisine sahip ve işi ilk seferinde doğru bir şekilde yapabilecek kadar titiz olmanız önemlidir. Bu işin beden ve zihin açısından zorlayıcı olabileceği için, fiziksel kondisyonunuz da bu konunun bir başka yönüdür.
DETAYLARA ÖZEN – Bu meslekte kalite her şeyden önemlidir. Tüm kaynak dikişleriniz ve çalışmalarınız, kusursuz bir şekilde gerçekleştirildiğinden ve güvenli kabul edilebildiğinden emin olmak için kapsamlı kalite testlerinden geçecektir. Profesyonel kaynakçılar, ekipman ayarlarından başlayarak çevrelerindeki her şeyin de güvenli olduğundan emin olmaya kadar her küçük ayrıntıya özen gösterir.
BAĞIMSIZ ÇALIŞMA – Hem bağımsız hem de ekip içinde çalışabilme becerisi . Sertifikalı bir kaynakçı olarak yapacağınız işlerin çoğu tek başına gerçekleştirilecek olsa da, bazı kaynak işlerinde farklı meslektaşlarınızla etkili bir şekilde işbirliği yapabilmeniz ve iletişim kurabilmeniz gerekecektir.
HEDEF – Bu sektörde rehavete yer olmadığı için (özellikle de sıkı güvenlik prosedürleri nedeniyle), kaynakçı adayları devasa altyapı projelerinde çalışmayı hedeflemeli, becerilerini otomotiv sektöründe uygulamalı, yapısal çelik ve asetilen gazıyla çalışmayı öğrenmeli, metal imalatının temel unsurlarını kavramalı ve teknik çizim okumada güvenilir hale gelmelidir. Özetle: öğrenin, yüksel, öğrenin, yüksel ve sektörde uzmanlaşın
TEMEL MATEMATİK BECERİLERİ – Sayılar , boyutlandırma, malzeme hesaplamaları ve hizalama işlemlerinde kullanılır; ayrıca bazen her bir projeyi tanımlayan CAD yazılımlarında ve teknik çizimlerde de kullanılır. Kaynak sektöründe başarılı olmak için temel bilgilere sahip olmanız şiddetle tavsiye edilir.
Kaynakçılıkta kariyer yolu nasıl şekillenir?
- Ülkenizdeki başlıca kaynak kurumları hakkında bilgi edinin.
Kaynak dernekleri, ülkedeki kaynak sertifikasyon sürecini yürüten kilit aktörlerdir. Meslek okulları ve sanayi şirketleriyle yakın temas halinde oldukları için eğitim, iş olanakları ve sertifikasyon şartları gibi konularda tüm bilgilere sahiptirler…
ABD’de bu işe başlamak için en iyi yol, Amerikan Kaynak Derneği ile iletişime geçmek ya da bölgenizdeki Kaynakçılar Sendikası’nı yöneten kişileri bulmaktır. Kaynakçılar Sendikası bulamazsanız, genellikle birbirleriyle bağlantılı oldukları için Tesisatçılar veya Montajcılar Sendikası’nı deneyin – ABD dışında yaşayanlar için ise kendi ülkenizdeki Kaynakçılar Sendikası veya Derneği’ni arayın. Büyük olasılıkla, herhangi bir ekipmanı kullanmaya başlamadan önce bir tür kaynak sertifikası (AWS, ABD'deki en iyi kaynak sertifika programlarını sunar) almanızı ve eğitim almanızı söyleyeceklerdir.
Avrupa'da bu konuda ilk adım olarak Avrupa Kaynak Federasyonu veya Uluslararası Kaynak Enstitüsü (IIW) ile başlamak en uygunudur. Avustralyalılar için IIW'den alınan Uluslararası Kaynak Mühendisi (IWE) sertifikası henüz bir zorunluluk değildir, ancak çoğu kuruluş bu sertifikayı talep etmeye başlamıştır.
- Yakınınızdaki kaynak eğitimlerinin türleri, yerleri ve ücretleri hakkında bilgi edinin
Ulusal veya yerel kaynak derneğinizden alacağınız bilgilerle, yakınınızdaki kaynak eğitimi seçeneklerini belirleyebileceksiniz. Muhtemelen aşağıdakiler gibi farklı seçenekler arasından seçim yapabileceksiniz:
- Çıraklık programları (hem ücretli hem de ücretsiz)
- Çeşitli eğitim programları veya kaynak okulu dersleri
- Uygun fiyatlı sertifikalı kaynak kursları sunan toplum kolejleri
- Pahalı kurslar sunan saygın özel kaynak okulları
- Kaynak Mühendisliği alanında tam 4 yıllık lisans programı sunan yüksekokullar ve üniversiteler
- Eğitim seçiminizi yapın
Bu seçeneklerden herhangi biri sizin için doğru olabilir; kaynak kariyeriniz herhangi bir başlangıç noktasından başlayabilir ve farklı yollara gidebilir!
Tek tavsiyemiz, aldığınız eğitimin güncel, güvenli ve resmi sertifikalarla uyumlu olduğundan emin olmanızdır. Artırılmış ve Sanal Gerçeklik ya da Oyunlaştırma gibi yeni trendler ve teknolojiler, halihazırda dünya çapında kaynak eğitiminin verimliliğini artırmaktadır ve karar verirken bunlar her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.
Sizin için en iyisinin ne olacağını biz söyleyemeyiz, ancak düşük maliyetleri nedeniyle çıraklık programlarının birçok kaynakçı için etkili bir başlangıç noktası olduğunu teyit edebiliriz. Genellikle bu programlar ücretsizdir; hatta yaptığınız iş karşılığında ücret bile alabilirsiniz. Bu programlar, liseyi yeni bitirmiş, lisans eğitimi almayı düşünmeyen, hâlâ ailesiyle birlikte yaşayan ve 5 yıla kadar ailelerinden maddi destek alabilen kişiler için idealdir.
- Antrenman yapmaya devam etmeyi unutma
Eğitim programınızı tamamladıktan sonra, pratik yapmaya ve öğrenmeye devam etmeyi unutmayın; kaynak sektörü çok hızlı gelişiyor ve her zaman yeni trendler ve teknikler ortaya çıkıyor. Becerilerinize en uygun alanı bulun (pazarın ihtiyaçlarını takip edin) ve farklı işlemler, birleştirme yöntemleri, pozisyonlar ve malzemeler üzerinde çalışmaya ve uzmanlaşmaya devam edin…
Kaynak işleri için teori gereklidir, ancak tekniğiniz ancak farklı kaynak işlerinde sürekli pratik yapmaya devam ederseniz gelişecektir.
- Resmi sertifika alın
Bu resmi sertifikalar, kaynak işleri ararken konumunuzu güçlendirecek ve hatta kaynak alanında uzmanlık alanınızı seçmenize yardımcı olabilir.
- Mükemmel işi bulun
Kaynak sektörü çok çeşitli kariyer seçenekleri sunmaktadır. Belki de sertifikalı kaynak ustalarından biri olmak ve sektördeki iddialı yurt dışı projeleri, su altı işlerini ve diğer macera dolu deneyimleri üstlenmek istersiniz. Belki de arabalara tutkunuz var ve otomotiv sektörüne odaklanmak istiyorsunuz, ya da belki de demiryolu sektörü sizin tercihinizdir.
Hatta kaynak denetçisi ya da şantiye şefi bile olabilir ve gelecek nesil kaynakçı adaylarının yoluna devam etmesine yardımcı olabilirsiniz!
Soldamatic, kaynak eğitiminin veriliş şeklini nasıl değiştiriyor?
Lehim lambasının icadından bu yana geçen 220 yıl içinde geleneksel kaynak eğitimi pek bir gelişme göstermedi, ancak Artırılmış Gerçeklik gibi yeni teknolojiler şimdiden geleneksel eğitimi değiştirmeye Augmented Training . Soldamatic Augmented Training kursiyerlerin . Soldamatic teknolojisine yatırım yapan eğitim kurumları, (ortalama olarak) %34 daha fazla öğrenciye sertifika verebiliyor ve laboratuvar ile ekipman maliyetlerinde %68’lik bir azalma sağlıyor.
Soldamatic, esnek yazılımı sayesinde eğitim kurumları ve programlarını bir üst seviyeye taşıyor ve Artırılmış Gerçeklik teknolojisiyle daha iyi sonuçlar elde edilmesini sağlıyor. Birçok sektörde dijital dönüşümü desteklemek amacıyla oyunlaştırma, sanal ve artırılmış gerçeklik, e-öğrenme platformları ve dijital öğrenme yöntemlerinin benimsenmesi yaygınlaşırken, Soldamatic yeni nesil kaynakçıları desteklemek için ideal bir konumda bulunuyor.
Kaynakçılar ne kadar kazanıyor?
Daha önce de belirttiğimiz gibi, kaynakçılık alanında pek çok farklı kariyer yolu mevcuttur ve her birinin kendine özgü artıları ve eksileri vardır. Maaşlar, işin özelliklerine ve gerekli sertifikalara, çalıştığınız ülkeye ve farklı sektörlere göre değişiklik gösterir …
Bir maaş aralığı belirlemek neredeyse imkansızdır, ancak aşağıdaki listede dünyanın çeşitli yerlerindeki kaynakçıların maaşlarına ilişkin bazı bilgiler bulabilirsiniz.
- Almanya: Yıllık 30.000–40.000 avro veya saat başına 14–21 avro
- Avustralya: Yıllık 60.000-95.000 Avustralya doları veya saat başına 30-45 dolar
- Amerika Birleşik Devletleri: Yıllık 33 .000 –55.000 dolar veya saatlik 17–100 dolar
- Kore: Yıllık 21-35 milyon WON veya saatlik 12.000-16.000 WON
- Japonya: Yıllık 1 ,2–4 milyon yen veya saatlik 1.000–3.000 yen
- İsveç: Yıllık 84 .000 –150.000 SEK veya saat başına 40–70 SEK
- Çek Cumhuriyeti: Yılda 200 .000 – 300.000 CZK veya saat başına 100 – 150 CZK
En yüksek maaşlı kaynak işleri hakkında daha fazla bilgiyi buradaki yazımızda bulabilirsiniz
Sonuç
Kaynak sektörü, kariyer arayışında olanlara çeşitli çözümler sunmaktadır. Kaynakçılık kariyerinde izlenebilecek pek çok yol vardır; ancak kaynakçılıkla gerçekten ilgileniyorsanız, günümüzde uygun bir iş bulma şansınız oldukça yüksektir. Kaynakçı eksikliği, dünya çapında giderek artan küresel bir sorundur ve yetenekli profesyonel kaynakçılar emekliye ayrıldıkça, nesil değişimi kaçınılmaz hale gelmektedir.
Geleneksel kaynak eğitimi “cazip” bir meslek olarak görülmese de, yeni teknolojiler ve trendler bu alanı Endüstri 4.0’a bir adım daha yaklaştırıyor. Artırılmış Gerçeklik gibi teknolojiler, Siemens veya Volkswagen gibi büyük sanayi devlerinde yeni nesil kaynakçılara şimdiden yardımcı oluyor.
Tereddüt etmeyin ve kendi kaynak kariyerinizi şekillendirmeye başlayın!
